නීලෝදකය | සිළුමිණ

නීලෝදකය

නීලෝදකය යනු ඉංග්‍රිසි ලේඛක පර්සිවල් ක්‍රිස්ටෝෆර් රෙන් (1875 -1941) විසින් 1924 වසරේ පළ කරන ලද Beau Gsete (බෝ ජෙස්ට්) නම් ඉංගිරිසි නවකතාවේ සිංහල අනුවාදයයි.

මෙහි එන්නේ ජෙස්ට් යන වාසගම ඇති සොහොයුරන් තිදෙනකුගේ කතාවකි. ඒ අතරින් වැඩිමලා මෙන් ම ඔවුන් හදාවඩා ගන්නා පැට්‍රිෂියා බ්‍රෙන්ඩන් ආර්යාවගේ ආදරය වැඩිපුර දිනාගත් මයිකල් ‘බෝ’ යන සුරතල් නමින් හැඳින්වේ.

එබැවින් මෙය මයිකල්ගේ කතන්දරය යනුවෙන් ගැනීමේ දොසක් නැත. Beau Gsete යන ප්‍රංස වහරේ අරුත කාරුණික බැල්ම වැන්නක් බව විකිපීඩියා විශ්ව කෝෂයේ සඳහන් ය.

ඒ කෙසේවෙතත් මෙහි එන්නේ ජල මැණික යන නමින් හැඳින්වෙන මැණිකක් ගැන කතාවකි. අනුවාදක විසින් මේ කෘතියට ‘නීලෝදකය’ යන නම තබන්නට ඇත්තේ ඒ අනුව විය හැකි ය. මුල් කෘතියේ එය ඉඳුනිල් මැණික යන අරුත් ඇති saphire යනුවෙන් ද හඳුන්වා ඇත.

නීලෝදකය යනු පරිවර්තනයක් නොවේ. මේ පොතේ ඉතිහාස පිටුවේ ඒ ගැන සඳහන් වන්නේ මෙලෙසිනි. Beau geste by christopher wren - retold in sinhala by Cyril Perera. ඒ අනුව මේ වනාහි සිරිල් සී. පෙරේරා විසින් නැවත කීමකි. වෙනස් ආකාරයකින් කිවහොත් ප්‍රතිනිර්මාණයකි. එයින් අදහස් කෙරෙන්නේ අප සිංහලෙන් කියවන නීලෝදකය නම් කෘතියේ සැබෑ කතුවරයා සිරිල් සී. පෙරේරා බව ය.

මෙහි පෙරවදනේ මෙසේ සඳහන් ය:

‘..... “බෝ ජෙස්ට්” යනු දිග නවකතාවකි. මෙය මුල් පොතේ කෙටි අනුවාදයක් හෝ අනුකරණයක් හෝ නොව කතාව සරල ව කීම පිණිස අමුතුවෙන් ම සකස් කරන ලද්දකි. මෙහි ඇතැම් නම් ගම් ද වෙනස් කොට ඇත.

කතාවට පසුබිම් වූ ප්‍රංස විදේශීය හමුදාව ගැන කෙටි හැඳින්වීමක් කළොත් කතාව පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි යයි සිතමි. ප්‍රංස විදේශීය හමුදාව 1831 දී ප්‍රංසය විසින් ස්වකීය යටත් විජිත ආරක්ෂා කැර ගැනීම පිණිස පිහිටුවන ලද්දකි.

ප්‍රංස ජාතිකයන්ට පමණක් සීමා නොවූ මෙම හමුදාවට ඕනෑම කෙනෙකුට බැඳිය හැකි විය. තමා `ලුහු බැඳ එන නීතියේ ග්‍රහණයෙන් පැන යන යන මිනීමරුවන්, පල්හොරුන්, අපරාධකරුවන් බොහෝවිට ප්‍රංස විදේශීය හමුදාවට බැඳෙන්නේ ඉන්පසු නීතිය ඔවුන් අතහැර දමන හෙයිනි.

හමුදාවට බැඳෙන භටයාගේ වතගොත කිසිවක් නොවිමසන ලදී. එහෙයින් ප්‍රංශ විදේශීය හමුදාව අපරාධකාරයන්ට අභයස්ථානයක් විය. අවුරුදු පහක් හමුදාවේ සේවය කළ විදේශිකයන්ට ප්‍රංශ පුරවැසියකු වීමේ අයිතිය හිමි විය.

උතුරු අෆ්‍රිකාව, ආසියාව, මෙක්සිකෝ, ඉන්දු චීනය, ඇල්ජීරියාව ආදී රටවල සටන් කොට ඇති මේ හමුදාවට වීරොදාර ඉතිහාසයක් තිබේ. 1961 දී ජනාධිපති ඩිගෝල්ට විරුද්ධව සංවිධානය කරන ලද කුමන්ත්‍රණයකට සහයෝගය දීම නිසා ඒ හමුදාවේ ඇතැම් කොටස් විසුරුවා හරින ලදී.

කලක් ප්‍රංස විදේශීය හමුදාවට බැඳී ඇල්ජීරියාවේ සේවය කළ රෙන් තම අත්දැකීම් පසුබිම් කොට නවකතා කිහිපයක් රචනා කළේ ය. මෙය ඒ නවකතා ඇසුරෙන් හොඳම නවකතාව ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ....’

නීලෝදකය පොතේ කතන්දරය අපට කියන්නේ ජෝන් නමැති මයිකල්ගේ බාල සහෝදරයා ය.

ජෝන් හැරුණුවිට ඔහුට ඩියුක් නම් තවත් සහෝදරයෙක් ද සිටියේ ය. මේ තිදෙනා පැට්‍රීෂියා ආර්යාවට නොදන්වා ඉහත විස්තෘත ප්‍රංස හමුදාවට බැඳී යුද්ධයට යති. ඊට හේතු වන්නේ ආර්යාව සතුව තිබූ නිල්මැණික නැති වීමයි.

ඇත්තටම නම් මැණික සොරා ගන්නේ මයිකල් ය. ඔහු එසේ කරනුයේ රහසක් වසන් කරන්නට ය. රහස කුමක් ද යනු පොත අවසානයේ දැක්වේ. යුද්ධයේ දී මයිකල් මිය යයි. රණ බිමේ ජීවිත්‍ය අනිත්‍ය බැවින් ඔහු යම්කිසි හෙයකින් තමා කලින් මළොත් හා ජෝන් ජීවත් ව සිටියොත් නැන්දා අත පත් කරන්නැයි කියා ලිපියක් ලියා එය ජෝන්ට දෙයි. ජෝන් අවසානයේ ලිපිය නැන්දා අත පත් කරයි.

පිටු 425ක් වන මෙහි මුල් කෘතිය අන්තර්ජාලයේ ඇති බැවින් අවශ්‍ය නම් කියැවිය හැකි ය. එහි සඳහන් ආකාරයට මෙය රහස් පරීක්‍ෂක කතාවකි.

ජෝජ් ලෝරන්ස් නම් විශ්‍රාමලත් සිවිල් සේවාවේ නිලධාරියෙක් මෙහි ශර්ලොක් හෝම්ස් මාදිලියේ පරීක්‍ෂණය මෙහෙයවයි. පැට්‍රීෂියා ඔහුගේ අතීත පෙම්වතියයි.

පැට්‍රීෂියාගේ මන්දිරයට යන ඔහු වැරහැලි වී ගිය මයිකල්ගේ ලිපිය පෙන්වා ඒ අත් අකුරු හඳුනනවා ද, මැණික දැන් තිබේ ද කියා අසයි. ලෝරන්ස් රහස් පරීක්‍ෂක කාරියක නිරත බව ඇය නොදනියි. පැට්‍රීෂියා නිසි පිළිතුරක් දෙන්නට අපොහොසත් බව ඔහු නිරීක්‍ෂණය කරයි.

මයිකල් සහ ඔහු අනුකරණය කරමින් සහෝදරයන් සටනට යන්නේත් සිය තුරුණු ජීවිත අකාලයේ විනාශ කැර ගන්නේත් මේ මැණික නිසා ය. පැට්‍රීෂියා බ්‍රෙන්ඩන් ආර්යාව වංචනික මෙන් ම සිය සැමියාට ද්‍රෝහී කාන්තාවක ද බව අවසානයේ අනාවරණය වේ.

මුල් කෘතියේ ඇති ආකාරයට අන්තිමේ දී රහස හෙළිදරව් කැර ගන්නේ ලෝරන්ස් විසිනි. එහෙත් සිංහල පොතට අනුව ජෝන් විසින් ආර්යාව අත පත් කරනු ලබන ලිපියෙන් එය අනාවරණය වෙයි.

කෙටිකතාවකට තරම් වන වස්තු බීජය දීර්ඝ නවකතාවක් දක්වා විස්තාරණය කරන්නට රෙන්ට ඇති දක්ෂතාව අගය කළ යුත්තකි. එහි වැඩිපුර ඇත්තේ ප්‍රංසුවන්ගේ යුද්ධ පිළිබඳ විස්තර ය. ඒ සමඟම රෙන්ගේ කෘතිය ඉන් අඩකින් අඩක් බවට පත් කරන්නට සිරිල් සී. පෙරේරාණන්ට වූ හැකියාව ද අගය කළ යුත්තකි.

නීලෝදකය 1984 වසරේ ගොඩගේ සමාගම විසින් මුල්වරට ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇති අතර එම සමාගම විසින් ම 1999 වසරේ එහි දෙවැනි මුද්‍රණයක් එළිදක්වා ඇත. මෙහි ඇත්තේ එ් දෙවැනි මුද්‍රණයේ පිටකවරයයි.

අදහස්