සතියේ කවි පොත
කෘතිය – විඳිමි මේ කටු පඳුරු
කර්තෘ – මංජුල ප්රභාත් හෙට්ටිආරච්චි
ප්රභානි ප්රකාශනයකි
දිගු කලක් තිස්සේ කවි ලියන මංජුල ප්රභාත් හෙට්ටිආරච්චි මුලින්ම අපට හමුවන්නේ පුවත්පත් කවි පිටු හරහාය. බාලවියේ සිටම කවි ලියූ ඔහු උසස් පෙළ පන්තියේ ඉගෙන ගන්නා කාලයෙත් විශ්වවිද්යාලයේ සිටින කාලයෙත් නවයුගය, දිනමිණ, සිළුමිණ, යොවුන් ජනතා, ආදි පුවත්පත්වලට නිතර කවි ලියුවේය. පුවත්පත් කලාවේදියකු ලෙස කටයුතු කරන සමයේ මෙන්ම අද ද ඔහු කවිය සමඟ රැඳි සිටින්නේය. මංජුලගේ දෙවන කාව්ය සංග්රහය වන “විඳිමි මේ කටු පඳුර” කෘතියේදී බොහෝ නිරවුල් මනසකින් සමාජය ගැන විමසුම් ඇසින් බලා නිර්මාණාත්මකව ලියූ කවි හමුවේ.
ඔහුගේ ඇතැම් කවි ඔහුගේම අත්දැකීම්ය. නමුදු එය තවත් කෙනෙකුට විඳීමට කිසිදු අයුරකින් බාධාවක් නැත.
විඳීමි කටු පඳුර කවි අතර හිත රිදවන කවි මෙන්ම සිත සනසන කවිද අපට හමුවේ.
මේ කවි අතර හමුවන සාකල්යා කාටත් පොදු නොවන නමුදු දුවෙකුගේ සිනහව අකාලයේ අහිමි වූ පියෙකුගේ සිතුවිලිය.
කවියේ අගිස්සේ ඇත්තේ සමස්ත නිර්මාණයේම ඇති කෙටිම අදහසයැයි හැඟේ.
“ගෙයි සාලේ මැද්දෑවේ
හුරතලෙන් හිනා වෙන
දෑස් දල්වා බලා – මොකුත් නොකියා ඉන්න
පින්තූරයක් නො වී
දුවේ… නුඹ හිටිය නම්…“
සෑම ගෙමිදුලකම විවිධ මල් වර්ග ඇත. එකල ගෙවල්වල අසුබ යැයි කියා සොහොන් බිම් වල වැවු මල් අද මහ උජාරුවෙන් කොළඹ මන්දිරවල ඇත්තේ බඳුන්වලය. නමුදු ඒ මල්ම ඩේලියා රෝස ආදි මල් අතරදී බැලූ විට වල් ගස්ය. ඇතැම් මල් ගස් මූසල යැයි කියන්නේ ද වැඩිහිටියෝය. ‘සමහරක් මල්‘ පද පෙළ මිනිසුන්ගේ ජීවිත ගැන ව්යංගාර්ථයක් වැනිය.
පවුලක දරුවන් අතරේ නොහොඳ නෝකාඩුකම් ඇත්තේ පටන් ගන්නේ නොතේරුම් වයසේදීය. අක්කාට වඩා නංගිට අම්මා තාත්තා ආදරේ නම් එතැනද ඇත්තේ තරගයකි. ඒ ආදරය වැඩියෙන් ලබා ගැනීමටය. පුංචි කාලේ දියණියන් දෙදෙනා අතර ඇතිවන මේ ආදර ගැටුම තාත්තා විසඳන්නේ මෙලෙසිනි. මාතෘකාව ‘උපන්දිනේ‘
“නෑ…. නෑ… මේ උපන් දිනේ
නංගිගෙ විතරක්ම නොවේ
අක්කෙක් වී නංගිගෙ නුඹ
යළි ඉපදුණෙ අදයි දුවේ…“
විඳිමි මේ කටු පඳුරු කාව්ය සංග්රහයේ දී කවියා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ජීවිතයේ විවිධ පැති පිළිබඳ කතාකරයි.
ඉසවි
සෙනෙහසින් වෙන්වෙමි
අඩ සිය වසකටත් ළංවිය ඔබ හමුව
සෙනෙහස පිරුණු දිවිමඟ සතුටින් පිරුව
සතුටක් දුකක් අප හිර කළ එකමුතුව
පුදුමෙකි එහෙත් සැනසෙමි හිත තුට මුසුව
මුදු සුමුදු සුපහන්
ගැඹුරු සවිමත් අබිමන්
හැඳින්නෙමි මා ඔබගෙන්
කිසිදු වෙනසක් නොවී සැබවින්
ඊයෙ අද සහ හෙට
නිම නොවන සිහිනයකි
මැකී නොයනා දසුනකි
සිඳී නොයනා දියවරකි සුවිසල්
මසිත ඔබ ළඟ තබා
වෙන්වෙමි සෙනෙහසින්
කුසුමා වර්ණසූරිය
අතු අග මල්
පිපුණාට ඔබ
තුරු අගිස්සක පෙති විදාගෙන
මේ හූල්ලන හඬ
ඇහෙනවද සංහිඳ අසල
සළු වලා හැඳ
හිස් අහස් වත දුක පුරෝගෙන
මට දුක තමයි
හිත පිරිමදියි මඳනල පැමිණ
උඩුහුළං විත්
නෙත අඳුන් දිය කර පලා යන
තව ඉන්න බෑ
තොල් පෙති සැලෙයි මල් තුහීනෙට
අතු අගිස්සට
තව බෝ දුරයි ළං වනු කොහොම
බිම් මලක් පිපිලා
මහ නුගේ සංහිඳ අසල
සුසන්ත ජයනාල් පෙරේරා
තුරු පතක්
උරා බී රස පොළොව
පෙරාගෙන රන් එළිය
සදා දුන් සොඳ අහර
බදා තුරු බඳ වැලඳ
දරා සිටි තුරු පතක්
බිම වැටෙන සැහැල්ලුව
පාලිත අරවින්ද වීරක්කොඩි
ශ්රී ලංකා හයිකු කවි
අමිමට තිබුණෙ
කළු බෝල සුදු සාරිය
විතරමයි
නිවාසෙ කොරිඩෝව දිගේ
එන එක එක පාට…සාරි
පාලිත සේනාරත්න
දිගු ගමනකට පසු
ගිමන් නිවන කොකුන්
සිසිර සැඳෑව
උදාරා තම්බපණ්ණි දික්කුඹුර
ගිරි මුදුනෙමි
පහළින් බොහෝ තරු
හන්තානයට, නගරය
අසංක ඉරාජ් ලක්නාථ
පේළි පේළි යන
කූඹිමුවට මුව තියා
මොනවද මේ කියන රහස්
සමන්ති රණමුඛගේ
මවගේ උරමත නිදන
උපන්දින කුමරු
පියවරුන්ගේ සාදය
ජයටම
අනූෂා කුමාරි මහන්තේ
උද්යාන බංකුවේ
හිස්තැනට වට
බර්ච් පත
දමයන්ති අඹේපිටිය
පිපුණු මල් දෙකෙන්
එකක් නික්ම යන හැටි
සරත් සැඳෑව
ජයමිණි බුද්ධිකා
සවනතේ හඬ තියා
දුමාරයේ නොපෙනී යන
ගායකයා….
සුදර්ශනී කුරුප්පු
මං තාම
කැමැති වැද්දට
රස බොජුන්
තිබුණට
රණින් ගත
වෙළුණට
තුරු වදුළු
හෙවනට
මං තාම කැමැති
කැලයට
හිත ගියෙම
පපුවට
මුහුණ තිබුණෙත්
රළුවට
කතන්දර කිවුවට
මං තාම කැමති
වැද්දට
අබේසිංහ හඳවලපිටිය
රොබොරෝසියා
රොබරෝසියා ලස්සන
පිපී හිනැහී අතු අග
අඬ ගසයි වසන්තෙට
පුරවර සරසවි බිමට…
මල් වැසි වස්සවා විටින් විට
පාවඩ අතුරයි
මඟ දෙපස
යන එන පෙම්වතුනට
තණතිල්ලේ
ඈත කෙළවර
පුංචි ලොවි බංකුවක
හැඟුම්බර
දිගු ප්රේමසංලාප
අතු පතර හිඳ රහසේ
අසන්නේ
සුළඟ පමණය
මේ මල් වියන යට
දොඩමළු වන්න ආයේ
සිතකට වුව සිතේ
මැදිවියට ළං වුණ
සම්පත් දිප්පිටිගොඩ
ඔබ
අනෝරා වැසි
කුණාටු සුළං
ගල් වෙන හීතලට
හිනාවී
ආදරෙන්
සතුට බෙදනා
මහ කන්ද නුඹ
කවුරුවත්ම නොදන්න
රුවන් චන්දිම වික්රමසිංහ
ආදරණීය ගායකයාණනි
ඈත එපිට දුර ගම්මානෙක
හඬා වැටෙන හඬ අද්දර සිට
වස්දඬුවක එතී ගැලූ ඒ හඬ
අම්මාවරුමයි ගැයුවේ හැමදා දුක් විඳ
ඇවිළුණු ගිනිදැල් නැඟුණු හදක හඬ
දූ අනුරාධල සොයා ඇදෙන්නට
පාර කියා දුන්නේ පියවරුනට
හැන්දෑවේ මධුවිතට තබා තිත
ආදර සැමරුම් කැටයම් කළ නෙතු කඳුළක
සෙත්කවියකි පිදු යශෝදරාවන් වූ කතුනට
එදා මෙදාතුර නොව සදාතනික හඬ ගැඹුරක
රැඳුණු එකම සිහළ හඬයි අප සවණත රැඳි
හිස් අහසට අත් ඔසොවා සිටි අපි හැම
අහස්ගව්ව නැඟ නිල්ල දුටුවෙ හන්දයි ඒ ඔබ
ඒ තරුණන් කිරුළ දරයි ගී පද මැද අද
එන්න මගේ පිය මිතුරනි පිරිතක් පුරමින
දුරක ගියත් අයියේ ඔබ අද
එදා මෙන්ම ඒ හඬ රැව් දෙන
ඈත ඉඳන් ඔබ බවුන් වඩන සඳ
සංසාරෙන් එතෙර වන්න සොඳ
චම්මින්ද වෙලගෙදර
යැදුම
සියපත කුසුම විකසිත
බිඳ ගත් දෙපෙති වන්
දිලිහෙන දෙනෙත මනරම්
සිත තුළ අඳින සිතුවම්.
නා ගස මගේමැ’යි
අතු පතර බෝමැයි
සිලි සිලිය සිසිලයි
නාදලු අහිමි කෝමැ’යි.
අල්ලා සියලු යහපත
කැටිකොට පුදා මිටකට
මිහිරාවියේ ඇයි මට
අහිමි නාදල්ලකින් පිනිකැට
ජනක එදිරිසිංහ
ඔබ එන විට
අනාරාධිතවම ඔබ එයි
කැඳවමින් මා
සිහිවටනයන් සැතපෙන
ඉපැරණිම අවකාශය වෙත
දායාද දෙන ලෙස දරුවෙකු වෙත
ඔබ පිරිනමන විට
මා හට
ගිණිය නොහැකි වූ කාලය
සොරාගත් හාදුවක
හිළව්වට ගත් ප්රේමයක
ක්ෂුද්රාලංකාර දිලියුම හා
රහස් මිමිනුම් කදමලු
දූවිලි පටලයෙන් ගැවසුණු
සොල්දර කුටීරයක හිමිකම
මම හඬමි !
Maya Angelou (1928-2014)
ඇමරිකානු ජාතික කිවිඳියක ලේඛිකාවක මෙන්ම සිවිල් සමාජ ක්රියාකාරිනියකි.
අනුවාදය – අමා ඔවිනි අලුත්ගේ